Title: Testuen analisia: Mikelen gutunaren azterketa
Course: Moodle euskara irakasteko aurrez aurreko ikastaroetan > Section: Edukiak

Mikelen gutuna I

Aupa, Ibon.

Zer moduz zabiltza? Ez dut aspaldi honetan zure berri izan eta horregatik erabaki dut gutun hau idaztea.

Esan zidan zure arrebak oso gutxitan etortzen zarela herrira eta, ez pentsa, badut gogoa zu harrapatu eta patxadaz hizketaldi bat izateko. Izan ere, zenbat denbora da elkarrekin egon ez garela? Azkena, uste dut, iazko gabonetan izan zen, ezta? Pentsa zenbat denbora! Jakina, gero elkartzen garenean denbora konturatu gabe pasatzen da.

Tira, ondo al doakizu dena? Zer egin zenuten aurreko hartan aipatu zenidan etxe-kontu harekin? Erosi al zenuten? Ez zidan ezer aipatu zure arrebak eta imaginatzen dut ez zenutela ezer egingo. Nik, esan nizun, oso aukera ona dela uste dut. Baina gauzak dauden bezala, agian ez da unerik egokiena. Biok ari zarete lanean, bai, baina gauza beltza dago, benetean.

Ah, biok aipatu dudala... zer moduz Mertxe? Beti bezain zoriontsu ibiliko da, ezta? Zeuk ere ez dakizu oraindik nolako zortea izan zenuen emakume hori aurkitu zenuenean! Mesede galanta egin zizun, bestela honez gero “sekaderoan” ibiliko zinen gutxienez! Baina horrek bai bide onera ekarri, eh!

Ez, serio, ondo al dabil? CAF oso ondo dabilela entzun dut eta alderdi horretatik lasai ibiliko zarete. Badakizu ni duela hilabete bota nindutela, ezta? Geroztik hemen nabil, kurrikuluak bota eta bota. Baina, momentuz, ezer ere ez. Etorriko dira garai hobeak! Paroa kobratzen ari naiz eta horrekin eta egin dudan gastu murrizketarekin, aurrera egiteko moduan gara oraindik ere. Kotxea ere saldu nuen, hori esan nizun, ez? Oraindik txukun samar zegoen eta ondo saldu nuen.

Beste gauza asko ere baditut esateko baina nahiago dut hurrengo baterako uztea. Orain gimnasiora joan behar dut, Bai, horretan ere apuntatu naiz. Badakizu, gerri honi nolabait eutsi behar zaio. Zuk ere pentsatu beharko zenuke zerbait, eh...

Esandakoa, hurrengoan kontatuko dizkizut gehiago. Eta bitartean, erantzuteko astia hartzen baduzu, gutxiako geratuko zaigu elkartzen garenerako.

Eman goraintziak Mertxeri eta zuk hartu besarkada handi bat. Txintxo ibili eta laster arte.

Mikel

Mikelen gutuna II

Atalak

Hiru atal ditu gutun honek:

1. Hasierako agurra

Aupa, Ibon.

Zer moduz zabiltza? Ez dut aspaldi honetan zure berri izan eta horregatik erabaki dut gutun hau idaztea.

2. Gorputza

Esan zidan zure arrebak oso gutxitan etortzen zarela herrira eta, ez pentsa, badut gogoa zu harrapatu eta patxadaz hizketaldi bat izateko. Izan ere, zenbat denbora da elkarrekin egon ez garela? Azkena, uste dut, iazko gabonetan izan zen, ezta? Pentsa zenbat denbora! Jakina, gero elkartzen garenean denbora konturatu gabe pasatzen da.

Tira, ondo al doakizu dena? Zer egin zenuten aurreko hartan aipatu zenidan etxe-kontu harekin? Erosi al zenuten? Ez zidan ezer aipatu zure arrebak eta imaginatzen dut ez zenutela ezer egingo. Nik, esan nizun, oso aukera ona dela uste dut. Baina gauzak dauden bezala, agian ez da unerik egokiena. Biok ari zarete lanean, bai, baina gauza beltza dago, benetean.

Ah, biok aipatu dudala... zer moduz Mertxe? Beti bezain zoriontsu ibiliko da, ezta? Zeuk ere ez dakizu oraindik nolako zortea izan zenuen emakume hori aurkitu zenuenean! Mesede galanta egin zizun, bestela honez gero “sekaderoan” ibiliko zinen gutxienez! Baina horrek bai bide onera ekarri, eh!

Ez, serio, ondo al dabil? CAF oso ondo dabilela entzun dut eta alderdi horretatik lasai ibiliko zarete. Badakizu ni duela hilabete bota nindutela, ezta? Geroztik hemen nabil, kurrikuluak bota eta bota. Baina, momentuz, ezer ere ez. Etorriko dira garai hobeak! Paroa kobratzen ari naiz eta horrekin eta egin dudan gastu murrizketarekin, aurrera egiteko moduan gara oraindik ere. Kotxea ere saldu nuen, hori esan nizun, ez? Oraindik txukun samar zegoen eta ondo saldu nuen.

Beste gauza asko ere baditut esateko baina nahiago dut hurrengo baterako uztea. Orain gimnasiora joan behar dut, Bai, horretan ere apuntatu naiz. Badakizu, gerri honi nolabait eutsi behar zaio. Zuk ere pentsatu beharko zenuke zerbait, eh...

3. Bukaerako agurra

Esandakoa, hurrengoan kontatuko dizkizut gehiago. Eta bitartean, erantzuteko astia hartzen baduzu, gutxiako geratuko zaigu elkartzen garenerako.

Eman goraintziak Mertxeri eta zuk hartu besarkada handi bat. Txintxo ibili eta laster arte.

Mikel

Mikelen gutuna III

Lagun arteko gutuna oso hurbil dago ahozko erregistrotik eta hori dela-eta ditu hainbat ezaugarri komunean. Saia zaitez ondorengoak identifikatzen:

- Galdera zuzenak

- Lehen eta bigarren pertsonaren erabilera

- Konpartitutako ezagutzen erreferentziak

- Hirugarren pertsonen erreferentziak

- Txantxa kutsua duten tarteak

- Interpelazioak

- Hiztegi apala

- Errepikapenak

- Hitz komodinak

Saia zaitez bakoitzeko adibideren bat edo beste bilatzen.

Mikelen gutuna IV

Egiturari dagokionez ere, hainbat atal bereizten dira gorputzean:

- Irekiera: azken kontaktua

- Une hartan erabilitako gai bat

- Ingurua

- Norberaren egoera

- Itxiera: hurrengo kontaktua

Horietako bakoitzak paragrafo bat hartzen du, laburrago edo luzeago.

Mikelen gutuna V

Galderak

Lagun arteko gutunetan galdera zuzenak agertu ohi dira barra-barra. Galdera horien bitartez gai baten inguruko gure interesa adierazten dugu gehienetan baina bestalde askotan erabiltzen dira alez aurretik konpartitzen dugun ezagutza-arlo baten inguruko informazioa berreskuratzeko. Horietako galdera askotan, konfirmazio-eskea edo egiten da, "ez", "ezta" eta horrelako hitzak txertatuz. Hona hemen testuan agertzen direnak:

- Zer moduz zabiltza?

- Izan ere, zenbat denbora da elkarrekin egon ez garela?

- Azkena, uste dut, iazko gabonetan izan zen, ezta?

- Tira, ondo al doakizu dena?

- Zer egin zenuten aurreko hartan aipatu zenidan etxe-kontu harekin?

- Erosi al zenuten?

- Ah, biok aipatu dudala... zer moduz Mertxe?

- Beti bezain zoriontsu ibiliko da, ezta?

- Ez, serio, ondo al dabil?

- Badakizu ni duela hilabete bota nindutela, ezta?

- Kotxea ere saldu nuen, hori esan nizun, ez?

Mikelen gutuna VI

Gaiak

Hainbat gai erabiltzen dira lagun arteko gutunetan. Bi eratakoak izan daitezke: informazio berria eskaintzea edo aldez aurretik ezagutzen dugun gai baten ingurukoak. Lehenengo kasuan informazio berria loturaren bat erabilita txertatzen da (Kotxea ere saldu nuen, hori esan nizun, ez? Oraindik txukun samar zegoen eta ondo saldu nuen.) Bigarren kasuan, berriz, kontestualizatu egiten da gai hori aipatuta (Nik, esan nizun, oso aukera ona dela uste dut. Baina gauzak dauden bezala, agian ez da unerik egokiena. Biok ari zarete lanean, bai, baina gauza beltza dago, benetan)

Hona hemen Mikelek aipatzen dituen gaiak:

- Etxe-erosketa

- Lana eta egoera

- Eguneroa

Mikelen gutuna VII

Agurrak

Hasierako eta bukaerakoa izaten dira. Hasierakoan, orokorrean, interesa erakusten da egoera orokorraz, bai galdera zuzena eginez bai egoera ona suposatuz. Ez da ohikoena ezer opatzea (Ondo egotea espero dut eta horrelakoak). Bukaerakoan, aurrerantzean lotura mantentzeko bideak erakusten dira (hurrengoan kontatuko dizkizut gehiago) eta afektibitatea erakusten da (muxuak, besarkadak...). Ez da ohikoa erregistro formaleko esamoldeak agertzea (Zure laguna, Har ezazu... motakoak)

Hona hemen Mikelek erabiltzen dituenak:

Hasierakoa:

Aupa, Ibon.

Zer moduz zabiltza? Ez dut aspaldi honetan zure berri izan eta horregatik erabaki dut gutun hau idaztea.

Bukatzekoa:

Beste gauza asko ere baditut esateko baina nahiago dut hurrengo baterako uztea. Orain gimnasiora joan behar dut, Bai, horretan ere apuntatu naiz. Badakizu, gerri honi nolabait eutsi behar zaio. Zuk ere pentsatu beharko zenuke zerbait, eh...

Esandakoa, hurrengoan kontatuko dizkizut gehiago. Eta bitartean, erantzuteko astia hartzen baduzu, gutxiako geratuko zaigu elkartzen garenerako.

Eman goraintziak Mertxeri eta zuk hartu besarkada handi bat. Txintxo ibili eta laster arte.

Mikel

Mikelen gutuna VII

Inplizitoak

Aipatu gabe esaten direnei deitzen diegu inplizitoak. Gutuna idazten duenak eta irakurtzen duenak aldez aurretik hainbat ezagutza konpartitzen dute (horregatik dira lagunak) eta kontu asko esan gabe ekar daitezke gogora. Horretaz baliatzen gara komunikazioa garatzeko bai ahozkoan baita mota honetako idatzietan ere. Ikus ditzagun horietako batzuk Mikelen gutunean:

- Jakina, gero elkartzen garenean denbora konturatu gabe pasatzen da. (Alegia, azkenengo aldiz elkartu zirenean, eta aurrekoetan ere bai suposa dezakegunez, denbora piloa eman zuten elkarrekin kontuak esan eta esan)

- Tira, ondo al doakizu dena? Zer egin zenuten aurreko hartan aipatu zenidan etxe-kontu harekin? (Ibonek adierazi zion Mikeli etxe bat erosteko asmoa zutela eta Mikelek ere esan zion zer iritzi zuen, baina badirudi ez dutela ezer egin gai horren inguruan)

- Ah, biok aipatu dudala... zer moduz Mertxe? Beti bezain zoriontsu ibiliko da, ezta? Zeuk ere ez dakizu oraindik nolako zortea izan zenuen emakume hori aurkitu zenuenean! Mesede galanta egin zizun, bestela honez gero “sekaderoan” ibiliko zinen gutxienez! Baina horrek bai bide onera ekarri, eh! (Ibon nahikoa juergazale zen Mertxe ezagutu arte eta geroztik formalago dabil. Gainera Mertxe oso pertsona atsegina eta positiboa da)

- Beste gauza asko ere baditut esateko baina nahiago dut hurrengo baterako uztea. Orain gimnasiora joan behar dut, Bai, horretan ere apuntatu naiz. Badakizu, gerri honi nolabait eutsi behar zaio. Zuk ere pentsatu beharko zenuke zerbait, eh... (Ibonek nahikoa gerri buelta du eta jarduera fisiko faltan dabil)

Mikelen gutuna VIII

Aditz laguntzaileak

Lagun arteko gutunetan gehien agertzen diren laguntzaileak lehenengo eta bigarren pertsonari dagozkionak dira. Hain zuzen ere, Ni eta Zu-ren arteko komunikazioa ezartzen da eta hori islatzen dute aditz laguntzaile horiek. Agertzen dira, bai, tarteka hirugarren pertsonari dagozkionak baina beti ere beste norbaiti buruzko erreferentziak egiteko. Hauen proportzioa askoz ere txikiagoa da.

Hona hemen gutun honetan agertzen direnak:

- dut

- nabil

- naiz

- nuen

- dizkizut

- nizun

_____________________________________________________________

- zarete

- zenuen

- zenidan

- zinen

- zenuten

___________________________________________________________

- gara

________________________________________________________________

- da

- zen

- zidan

- zizun

Bukaera

Iritsi zara ikasgaiaren bukaerara. Zalantzaren bat geratu bazaizu bi aukera duzu: berriz ekin ikasgaiari edota irakasleari galdetu.

Sakatu Bukatu ikastarora itzultzeko eta Berriz ekin ikasgaia berriz egiteko