Title: Eskutitz formalak
Course: Moodle euskara irakasteko aurrez aurreko ikastaroetan

Q: Sistema hau...
- egingarria da teknikoki, malgua eta merkea.
- ez da merkea zeren hainbat lanpostu sortu behar izan baitira.
A: egingarria da teknikoki, malgua eta merkea.

[Image]

[Image]Sasieta zabortegia aurki beteko da, eta hori gertatzen denerako, aukerak aztertzen ari dira Goierriko udaletan.

Batzuk errauste plantaren aldekoak dira eta beste batzuk, berriz, atez atekoaren aldekoak. Aurrenekoek birziklatzea borondatezkoa izan behar dela diote eta bigarrenek, berriz, derrigorrezkoa.

Goierrin Sasieta Mankomunitatea arduratzen da zaborraren kudeaketaz, eta aurreko legealdian, herri gehienetako udalek, bosgarren edukiontzia jartzea erabaki zuten. Dena birziklatzeko aukera dago, baina borondatezkoa da. Horregatik, zenbaitzuek pauso bat gehiago eman behar dela uste dute: birziklatzea betebeharra izan behar dela. Jendea kontzientziatzeko eta birziklapena bultzatzeko Zero Zabor taldeak sortu dira Gipuzkoan. Goierrin, oraingoz, bakarra dago: Urretxu-Zumarragakoa.

Urtarrilean hitzaldi bat egin zuten, eta Jon Estonba, Pablo Irizar eta Ander Kerejeta taldeko kideak oso gustura ageri dira izandako harrerarekin. 35 lagun azaldu ziren, eta taldea sendotzeko balio izan diete. Dagoeneko zortzi lagunek osatzen dute Zero Zabor taldea. «Orain, bosgarren edukiontzia jarri dute Zumarragan, eta ea guztion artean zaborra murriztea lortzen dugun», dio Estonbak.

Dena den, bosgarren edukiontzia «partxe hutsa» dela uste dute. «Birziklatze tasa oso gutxi igotzen du. Gipuzkoa norabide bat hartzen ari da eta batzuk horri aurre egin nahi diete edukiontzi marroiarekin». Jendea edukiontzi marroia erabiltzera animatu nahi dute, baina erakundeei argi utzi nahi diete, bide hori bukatu dela, edukiontzi bidezko bilketak goia jo duelako. Era berean, bilketa mota horrekin zabortegiak eta errauste plantak beharrezkoak direla diote. «Baina Gipuzkoa txikia da eta inork ez du nahi zabortegirik edo errauste plantarik bere etxe ondoan», gaineratu du Kerejetak. Errauste plantak, airea kutsatzeaz gain, hauts toxikoentzat zabortegiak behar dituela gogorarazi dute.

Zero Zaborrekoak ez daude edukiontzien aurka, birziklatzea borondatezkoa izatearen aurka baizik. Atez atekoan birziklatzea derrigorrezkoa da eta, Zero Zaborrekoen datuen arabera, urtean 80 kilo materia organiko birziklatzen da biztanleko. Bosgarren edukiontziarekin, berriz, hamar kilo. Birzikatze datuak hobeak izateaz gain, atez ateko sistema merkeagoa dela diote. «Askoz gehiago birziklatzen denez, dirua ez da zabortegira bideratzen. Ongarria lortzen da, plastikoaren truke udalek dirua jasotzen dute…».

Kerejetak argi du zein izan behar den eztabaidaren muina. «%80 bereizi nahi al dugu? Orain arte gauzak oso gaizki egin dira: zaborra lur azpian sartu da edo su eman zaio. Helburua zaborrik ez sortzea izan beharko litzateke, baina eztabaida Euskal Herriko ohiko alderdikeriarekin nahastu, eta usteldu egin da».

Arazo larria da zaborrarena, zabortegiak gainezka baitaude, eta horregatik sortu dira orain Zero Zabor taldeak. Eztabaida kalera eraman nahi dute. «Orain arte egin diren kanpainekin ezinezkoa da jendeak bost edukiontziak erabiltzea».

Ez dute uste atez ateko sistemak herritarrei buruhauste handirik sortuko dienik, bizitzako gainontzeko esparruetan bezala, ohitura hartzea omen da kontua. «Ez dago urrutira joan beharrik: jendea joan dadila Antzuolara (Gipuzkoa) eta epaitu dezala. San Frantziskon, Bruselan, Italian… antzeko sistemak erabiltzen dituzte». Hori bai, zaborraren kontuan denen inplikazioa behar dela uste dute. «Behartu hitza itsusia da, baina nola lortu da autoan polikiago joatea edo autoa hartu aurretik ez edatea? Isunen bidez. Greenpeace, adibidez, horren alde dago».

Dena den, berrerabilpena bultzatzeaz gain, gutxiago kontsumitzearen aldeko apustua egiten du Zero Zabor taldeak. Supermerkatu handien kasuan adibidez, ahalik eta ontzi eta plastiko gutxien erabiltzera edo sortzera behartu behar liratekeela uste dute, « baina guk ere asko egin dezakegu. Gure kontsumo ohiturak aldatu behar ditugu. Hitzetatik ekintzetara pasatzea lortu nahi dugu».

Horretaz guztiaz gain, gutxi kontsumitu eta asko birziklatzea saritu behar da haien ustez, eta honekin guztiarekin ados daudenak eurekin lan egitera animatu nahi dituzte. Baikorrak dira Zero Zabor taldekoak. «Denborak, bereiztea dela bidea erakutsiko du. Ez dugu ezer asmatu. Beste toki askotan aspaldi hasi ziren honetan, eta atzerapenarekin gabiltza”.

Mikel Serrano bosgarren edukiontziaren alde

Goierriko herri askotan bosgarren edukiontziaren aldeko apustua egin zuten aurreko legealdian. Zumarragara orain heldu da, eta Mikel Serrano alkatea gustura ageri da. Argi utzi nahi du afera ez dela atez atekoaren eta errauste plantaren artekoa, bilketa sistemen artekoa baizik. «Atez atekoarekin ere errefusa sortzen da. Beharbada bost edukiontzien sistemarekin sortzen dena baino gutxiago, baina sortzen da». Serranoren ustez, jendea birziklapenaren garrantziaz kontzientziatzea da egin beharreko apustua. Kontzientziatze lan horretan pausoz pauso joatearen aldekoa da,inposiziorik gabe, jendearen parte hartzea bultzatuz. «Helburuak lortzen ez direla ikusten badugu, beharbada beste pauso bat eman beharko da. Baina pertsonek zer edo zer egitea lortzeko modu bakarra dago: nahi izatea». Zigorrak ez lukeela balioko uste du Zumarragako alkateak: «Egin nahi ez badu, ez du egingo. Denok dakigu, adibidez, taberna batzuetan ordu batzuetatik aurrera erre egiten dela».

Atez atekoaren aldekoek, sortzen den errefusarekin zer egin nahi duten ez dutela azaldu dio zumarragarrak. «Antzuolan %90 birziklatzen dutela aipatzen dutenean, ez dute kontuan hartzen zaborrak beste herri batzuetara eramaten dituztela». Atez atekoarekin beste zalantza bat ere badu Serranok: Busca Sagastizabal auzoko 50 etxebizitzako atarietan edo Urretxuko etxe orratzean nola egingo litzatekeen atez ateko bilketa, «eta hori, zaborra etxe barruan zenbat egunetan eduki behar den ahaztu gabe».

Aurreko legealdian, Sasieta Mankomunitateak, zabor bilketa sistema ezberdinei buruzko ikerketa egitea adostu zuela gogoratu du, «baina maiatzeko hauteskundeetan aldaketa eman zen eta orain dena goitik behera aldatu nahi da».

Zumarragako alkateak birziklapenaren alde dagoela argi utzi nahidu, nahiz eta Zero Zaborrekoek, haien kanpainak behar bezain indartsuak ez direla aipatu. «Hori ez da hala. Zenbait gauzatan Sasietan aitzindariak izan gara, eta egun birziklatu nahi duenak zortzi edukiontzi ditu aukeran: bost nagusiak eta pilena, arroparena eta olioarena. Baina, errefusa beti egongo da eta errauste planta beharrezkoa da». Errauste plantaren tamaina da aztertu beharrekoa Serranoren ustez. Gainera, errauste plantak onurak ere badituela dio: energia sortzen du eta doaneko argindarra ere bai.

Q: Alkatearen ustez garrantzitsuena da...
- jendearen ohiturak aldatzea (Ez! Sistema martxan jartzeak ekarriko du ohiturak aldatzea baina berez gertatuko da hori.)
- ahal den guztia birziklatzea
A: ahal den guztia birziklatzea

Q: Nola funtzionatuko du sistemak?
- Kaleetako edukiontziak desagertuko dira; udalak familiei pote batzuk eman dizkie eta horiek etxebeheetan dauden euskarri batzuetara atera beharko dituzte egun eta ordu finko batzuetan.
- Kaleetako edukiontziak desagertuko dira; udalak familiei pote batzuk eman dizkie eta horiek etxebeheetan dauden euskarri batzuetara atera beharko dituzte, nahi dituzten egun eta orduetan.
A: Kaleetako edukiontziak desagertuko dira; udalak familiei pote batzuk eman dizkie eta horiek etxebeheetan dauden euskarri batzuetara atera beharko dituzte egun eta ordu finko batzuetan.

Q: Alkateak esan du...
- herrian izan diren bileretan herritarrek erabaki dutela zaborrak zein egunetan eta zein ordutan atera behar diren.
- herrian izan diren bileretan herritarrek erabaki dutela zaborrak zein egunetan eta zein ordutan atera behar diren eta horrek bermatzen duela herritar guztiak jakitun izatea.
A: herrian izan diren bileretan herritarrek erabaki dutela zaborrak zein egunetan eta zein ordutan atera behar diren.

Q: Zabor-bilketaren helburu nagusia...
- zaborraren kudeaketa modu egokian egitea
- erraustegia ez dela beharrezkoa erakustea (Ez Hau bigarren helburua da!)
A: zaborraren kudeaketa modu egokian egitea

Q: Herrian iritzi kontrajariak omen daude. Zerk eraman du udala atez ateko zabor-bilketa martxan jartzera?
- Zabor bilketari erabateko erantzuna eman nahiak
- Zaborraren kudeaketa hobeto antolatzeak
A: Zabor bilketari erabateko erantzuna eman nahiak

Q: Zein da gehienez ere birzikla daitekeen zaborraren gehieneko portzentajea?
- % 80 - % 90
- % 70 - % 80
A: % 80 - % 90

Q: Nongo alkateari egin diote elkarrizketa?
- Usurbilgo alkateari, Xabier Mikel Errenkodori
- Usurbilgo alkateari, Unai Urriagari (Lastima!)
A: Usurbilgo alkateari, Xabier Mikel Errenkodori

- Entzun ezazu elkarrizketa hau:

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- Aurrenekoek birziklatzea borondatezkoa izan behar dela diote
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Errauste plantaren aldekoek

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- Errauste plantak, airea kutsatzeaz gain, hauts toxikoentzat zabortegiak behar dituela gogorarazi dute.
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Atez atekoaren aldekoek

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- Bosgarren edukiontzia jartzea erabaki zuten.
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Errauste plantaren aldekoek

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- Pertsonek zer edo zer egitea lortzeko modu bakarra dago: nahi izatea.
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Errauste plantaren aldekoek

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- Auzoko 50 etxebizitzako atarietan edo Urretxuko etxe orratzean, nola egingo litzatekeen atez ateko bilketa?
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Errauste plantaren aldekoek

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- Egun birziklatu nahi duenak zortzi edukiontzi ditu aukeran: bost nagusiak eta pilena, arroparena eta olioarena. Baina, errefusa beti egongo da eta errauste planta beharrezkoa da.
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Errauste plantaren aldekoek

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- Errauste plantak onurak ere baditu: energia sortzen du eta doaneko argindarra ere bai.
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Errauste plantaren aldekoek

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- Derrigorrezkoa
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Atez atekoaren aldekoek

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- Behartu, isunen bidez lortu behar dela diote.
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Atez atekoaren aldekoek

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- Bosgarren edukiontzia «partxe hutsa» dela uste dute.
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Atez atekoaren aldekoek

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- Zero Zaborrekoen datuen arabera, urtean 80 kilo materia organiko birziklatzen da biztanleko. Bosgarren edukiontziarekin, berriz, hamar kilo.
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Atez atekoaren aldekoek

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- Gutxiago kontsumitzearen aldeko apustua egiten du Zero Zabor taldeak.
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Atez atekoaren aldekoek

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- Birziklatzeak betebeharra izan behar du
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Atez atekoaren aldekoek

Q: Esan beheko baieztapena zeinek egin duen:

- «Atez atekoarekin ere errefusa sortzen da. Beharbada bost edukiontzien sistemarekin sortzen dena baino gutxiago, baina sortzen da».
- Errauste plantaren aldekoek
- Atez atekoaren aldekoek
A: Errauste plantaren aldekoek