Title: Ahozko azalpenak
Course: Moodle euskara irakasteko aurrez aurreko ikastaroetan

LANDATUTAKO ZUHAITZEN SINBOLOGIA

Eskulturaren ondoko berdegunean, eskultura babestuz, gizakiak historian zehar eraiki dituen ohiturekin, mitoekin, sinesmenekin eta abarrekin lotura estua duten sinbologiak eta esanahiak gordetzen dituzten zuhaitzak landatu ditugu.

Horrela, olibondoa, erramua, lizarra, hagina, haritza, artea, pagoa, gorostia eta urkia landatu ditugu.

Jarraian, zuhaitz horien sinbologiari buruzko xehetasun batzuk emango ditugu.

OLIBONDOA zuhaitz mitikoetako bat da. Horrela, Homero poeta grekoak jainkotu egin zuen.

Genesian, Noe patriarkak uso bat hartzen du bere arkan, eta uso horrek olibondo adar bat darama mokoan: uholdea, zoritxarra, amaitu da. Gaur egun, irudi hori BAKEAREN sinbolo bilakatu dugu. Islamak, beste sinbolo batzuekin batera, argiarekin lotzen du.

ERRAMUA, antzinatasunetik, garaipenaren ikurra da. Erramu-koroa sari gisa ematen zaie poeta, kirolari eta gerlari garaileei. Gudu bat irabaztean, garaileen armak erramuz apaintzen ziren. Erroman, erramua bakearen eta hilezkortasunaren sinboloa da. Apolo jainkoak erramu-koroa darama, eta baita Julio Zesar enperadoreak ere. Erramua da, baita ere, Eskulapioren ikurra, medikuntzaren jainkoaren ikurra alegia; horregatik, medikuek, unibertsitatean doktoratzean, “laureatus” delakoa zeramaten.

LIZARRA, kultura zeltan, “bizitzaren zuhaitza” da, “sorgin zuhaitza”. Sorginkeria mota ororen aurkako kutuna da. Udako solstizioarekin lotutako zuhaitza da: San Juan jaiarekin, gure Sanjuanekin, suaren errituarekin... Andoaingo festetan, Sanjuanetan, Goikoplaza eta udaletxeko ateak lizar adarrekin apaintzen ditugu.

Julio Caro Barojak, jatorri indoeuroparreko beste sinesmen eta ohituren artean, honako hau aipatzen du: “plaza publikoan San Juan zuhaitza landatzen da, eta jabeak ez du zuhaitza erreklamatuko, bere borondatearen kontra kendu bazaio ere”.

HAGINA da herrialde europarren zuhaitz sakratuetako bat; hagin bat landatzen zen beti oinetxe bat, eliza bat edo horrelakoren bat eraikitzen zenean. Zuhaitz sakratua zen, baita ere, zeltentzat eta germaniarrentzat. Druidek hagin adarrez egiten zituzten beren bastoi “magikoak”, eta hagin makilatxoez igartzen zuten etorkizuna. Kantauri Itsasoaren ertzeko zuhaitz mitiko garrantzitsuenetako bat da. Gure Lurralde Historikoko armarrian agertzen da, Gipuzkoako armarrian alegia. Kondaira zaharretan jasotakoaren arabera, erromatarrek, barduliarrak garaile ateratzen zirela ikusita, hagin hostoak janez beren buruaz beste egitea erabaki zuten, ondoren “Fidelisima Vardulia” izango zen horren biztanleen esku preso erori aurretik.

HARITZA indar jainkotiarren eta ezagutzaren ikurra da, balorearen, indarraren eta handitasunaren sinbolo. Euskaldunok gure herriaren bake eta askatasunaren zaindari eta sinbolo bilakatu dugu. Haritzak leku garrantzitsua izan du gure historian. Haritzaren gerizpean biltzen ziren elizateetako, kontzejuetako eta merindadeetako ordezkariak, arazoei buruz eztabaidatzeko, legeak egiteko eta gobernatzeko. Haritzaren gerizpean, halaber, zin egiten dute edo promesten dute beren kargua Euskadiko lehendakariek.

Beste kontzeju batzuetan, gauza bera egiten zen ARTE baten babespean.

Haritza basoko erregea den bezala, PAGOA da basoetako erregina. Zuhaitz hau boterearen sinboloa da.

Q: Lot itzazu arbolak eta sinboloak
- Olibondoa | Bakea
- Erramua | Garaipena
- Lizarra | Bizitza
- Hagina | Zuhaitz sakratua
Also offered: Borroka eta babesaren sinboloa